Đoàn viên Chi đoàn Đồn Biên phòng Thàng Tín, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang

phát tờ rơi tuyên truyền pháp luật cho người dân trên địa bàn. Ảnh: Xuân Minh

Thủ đoạn tinh vi

Tỉnh Tuyên Quang có đường biên giới dài hơn 277km. Thời gian qua, tình trạng xuất, nhập cảnh trái phép trên tuyến biên giới có diễn biến phức tạp, trong đó xuất hiện nhiều đường dây mang tính chất xuyên quốc gia, hoạt động với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Từ kết quả đấu tranh với các vụ án xuất, nhập cảnh trái phép xảy ra trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang gần đây cho thấy, đối tượng nhập cảnh trái phép vào Việt Nam chủ yếu là người Trung Quốc, độ tuổi từ 16 đến 30, với mục đích hoạt động tội phạm công nghệ cao, làm việc tại một số công ty, doanh nghiệp của Trung Quốc tại Việt Nam hoặc để đi nước thứ ba như Lào, Thái Lan, Campuchia... Các đối tượng tham gia đường dây tổ chức cho người khác nhập cảnh trái phép chủ yếu ở các xã biên giới Thàng Tín, Xín Mần và Mèo Vạc, được trả 20-25 triệu đồng/chuyến taxi đưa người nhập cảnh trái phép từ xã Mèo Vạc đi các tỉnh nội địa; khoảng 1.500 nhân dân tệ khi đón được một người nhập cảnh trái phép bằng xe gắn máy đi từ biên giới xã Thàng Tín, Xín Mần ra đến trung tâm xã Mèo Vạc (khoảng 40km). Ngoài ra, còn có sự tham gia của một số đối tượng ở các tỉnh nội địa, hình thành đường dây đưa người nhập cảnh trái phép từ biên giới tỉnh Tuyên Quang đi Hà Nội, về Tây Ninh và sang nước thứ ba.

Các đối tượng tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép thường chia thành nhóm nhỏ từ 5-7 người, với mục đích ban đầu là đi làm thuê, nhưng sang bên kia biên giới rất có thể trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người hoặc các loại tội phạm xuyên quốc gia. Trong khi đó, người dân trên các bản, làng biên giới tỉnh Tuyên Quang chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, dù điều kiện sống đã được cải thiện nhưng do thiếu đất canh tác, thời tiết khắc nghiệt, thiếu việc làm nên một bộ phận vẫn tìm cách xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc làm thuê. Điều đáng lo ngại hơn là một số người dân đã trở thành đối tượng tiếp tay, tổ chức hoạt động nhập cảnh trái phép.

Những năm gần đây, nhờ sự vào cuộc quyết liệt của Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang cùng chính quyền địa phương và lực lượng chức năng, tình hình xuất, nhập cảnh trái phép trên địa bàn đã có nhiều chuyển biến tích cực. Bên cạnh đó, việc phía Trung Quốc hoàn thiện hệ thống hàng rào biên giới cũng góp phần hạn chế đáng kể các hoạt động xuất, nhập cảnh trái phép. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nguy cơ vẫn hiện hữu. Theo thống kê của lực lượng chức năng, từ năm 2025 đến hết tháng 2/2026, trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã có 302 công dân Việt Nam được phía Trung Quốc trao trả do vi phạm quy định về xuất, nhập cảnh. Cùng thời gian này, các cơ quan chức năng đã khởi tố 22 vụ với 29 đối tượng tổ chức cho người khác xuất, nhập cảnh trái phép và xử lý hành chính 30 trường hợp vi phạm. Điều này cho thấy, mặc dù số vụ việc có xu hướng giảm, nhưng hoạt động xuất, nhập cảnh trái phép chưa chấm dứt. Các đường dây môi giới vẫn tìm cách lợi dụng nhu cầu lao động, giao thương, thăm thân của người dân để lôi kéo, tổ chức đưa người xuất, nhập cảnh trái phép nhằm thu lợi bất chính.

Trước thực trạng trên, cùng với việc tăng cường tuần tra, kiểm soát, quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang đã chủ động phối hợp với công an, chính quyền địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa. Đặc biệt, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang chú trọng công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho nhân dân khu vực biên giới bằng nhiều hình thức phù hợp với từng địa bàn, từng nhóm đối tượng. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định của pháp luật về xuất cảnh, nhập cảnh; những hệ lụy pháp lý của việc xuất, nhập cảnh trái phép; phương thức, thủ đoạn của các đối tượng môi giới, tổ chức đưa người vượt biên và nguy cơ bị mua bán người, cưỡng bức lao động hoặc bị lôi kéo tham gia các hoạt động phạm tội ở nước ngoài. Qua đó, giúp người dân nâng cao nhận thức, không nghe theo lời dụ dỗ, lôi kéo của các đối tượng xấu, đồng thời chủ động cung cấp thông tin, phối hợp với lực lượng chức năng phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm ngay từ cơ sở.

Xây dựng địa bàn an toàn từ cơ sở

Với mục tiêu xây dựng địa bàn an toàn, phòng ngừa các hoạt động vi phạm ngay từ cơ sở, Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang đã chỉ đạo các cơ quan chức năng và cấp ủy, chính quyền địa bàn các xã biên giới triển khai mô hình "Xã biên giới không có xuất, nhập cảnh trái phép", xem đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giữ vững an ninh biên giới, bảo đảm trật tự an toàn xã hội và phục vụ phát triển kinh tế-xã hội khu vực biên giới.

Ngay từ khi bắt đầu triển khai, các tổ công tác đã tiến hành khảo sát toàn diện khu vực biên giới. Trong quá trình khảo sát, triển khai mô hình, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã phát huy vai trò của lực lượng chuyên trách trong quản lý, bảo vệ biên giới; chủ động nắm chắc tình hình địa bàn, đối tượng, hoạt động của các loại tội phạm và những yếu tố có thể tác động đến an ninh, trật tự khu vực biên giới. Sau quá trình nghiên cứu, tỉnh lựa chọn 2 xã Xín Mần và Bạch Đích triển khai thí điểm trong thời gian 6 tháng trước khi đánh giá, rút kinh nghiệm và nhân rộng trên toàn tuyến biên giới. Việc lựa chọn làm điểm thể hiện cách làm thận trọng, thực chất, đặt hiệu quả lên hàng đầu thay vì chạy theo hình thức.

 Cán bộ Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân

 tại thôn Pải Chư Phìn, xã Cán Tỷ và thôn Phú Lũng, xã Bạch Đích. Ảnh: Xuân Minh

Trong quá trình thực hiện mô hình, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm. Với phương châm "gần dân, sát dân, hiểu dân", cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Xín Mần và Đồn Biên phòng Bạch Đích thường xuyên phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, các lực lượng chức năng và người có uy tín trong cộng đồng để tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, tích cực tham gia quản lý, bảo vệ biên giới, không tiếp tay cho các hành vi xuất, nhập cảnh trái phép. Thông qua các buổi tuyên truyền trực tiếp tại thôn, bản, các cuộc họp dân, sinh hoạt cộng đồng và hoạt động phối hợp với chính quyền địa phương, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tập trung giúp người dân nắm chắc các quy định về xuất cảnh, nhập cảnh; nhận diện thủ đoạn của các đối tượng môi giới, tổ chức đưa người xuất, nhập cảnh trái phép; đồng thời nâng cao ý thức cảnh giác trước những lời dụ dỗ, lôi kéo đi làm thuê trái phép ở nước ngoài.

Phát huy sức mạnh của người dân trong thời đại số

Bảo vệ biên giới không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách mà cần sự chung tay của cả cộng đồng. Mô hình "Xã biên giới không có xuất, nhập cảnh trái phép" ở Tuyên Quang được xây dựng trên chính nền tảng đó. Thay vì chỉ tập trung xử lý khi vi phạm đã xảy ra, mô hình hướng đến ngăn chặn từ gốc bằng quản lý địa bàn chặt chẽ, tuyên truyền thường xuyên, phát huy vai trò tự quản của nhân dân và tăng cường phối hợp giữa các lực lượng. Để mô hình hoạt động hiệu quả, tỉnh Tuyên Quang phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị, tránh chồng chéo trong quá trình tổ chức thực hiện. Quan trọng hơn, mô hình không chỉ hướng tới xử lý các vụ việc vi phạm mà tập trung xây dựng môi trường xã hội an toàn, trong đó mỗi người dân đều có ý thức chấp hành pháp luật và tích cực tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc.

Với chức năng, nhiệm vụ được giao, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong phối hợp với các lực lượng, chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia xây dựng địa bàn biên giới an toàn. Thông qua công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng không chỉ giúp người dân hiểu và thực hiện đúng các quy định của Nhà nước mà còn góp phần hình thành ý thức tự giác, tinh thần trách nhiệm của mỗi công dân trong tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Một trong những điểm mới của mô hình là ứng dụng chuyển đổi số vào công tác quản lý an ninh, trật tự. Bên cạnh việc duy trì các tổ an ninh tự quản tại cơ sở, các địa phương đã xây dựng các nhóm Zalo kết nối giữa lực lượng chức năng với trưởng thôn, bí thư chi bộ, người có uy tín và nhân dân. Thông qua các nhóm này, thông tin về tình hình địa bàn được cập nhật nhanh chóng; người dân có thể phản ánh, tố giác những dấu hiệu nghi vấn liên quan đến hoạt động xuất, nhập cảnh trái phép ngay khi phát hiện. Những phản ánh từ cơ sở giúp lực lượng chức năng rút ngắn thời gian tiếp nhận thông tin, chủ động kiểm tra, xác minh và xử lý kịp thời. Song song với đó, công tác tuyên truyền cũng được đổi mới theo hướng sát thực tế hơn. Thay vì phổ biến pháp luật một chiều, lực lượng Bộ đội Biên phòng, công an tập trung giải thích những hệ lụy pháp lý của việc xuất, nhập cảnh trái phép; cảnh báo thủ đoạn của các đối tượng môi giới, tổ chức đưa người vượt biên; đồng thời giúp người dân hiểu rõ các quy định về xuất, nhập cảnh để không bị lôi kéo hoặc vô tình tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật.

Thông qua công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, Bộ đội Biên phòng từng bước đưa các quy định của pháp luật đến gần hơn với nhân dân, nhất là đồng bào ở khu vực biên giới; góp phần chuyển biến nhận thức thành hành động cụ thể, để mỗi người dân không chỉ là đối tượng được tuyên truyền mà còn trở thành một chủ thể tham gia giữ gìn an ninh, trật tự, bảo vệ đường biên, cột mốc.

Mô hình "Xã biên giới không có xuất, nhập cảnh trái phép" mới ở giai đoạn đầu triển khai, song điều đáng ghi nhận không chỉ nằm ở mục tiêu kéo giảm vi phạm mà ở sự chuyển biến trong nhận thức của chính quyền cơ sở và người dân. Khi mỗi thôn, bản chủ động giữ bình yên địa bàn, mỗi người dân sẵn sàng cung cấp thông tin, mỗi cán bộ cơ sở nắm chắc từng hộ dân, từng tuyến đường biên, thì việc ngăn chặn xuất, nhập cảnh trái phép sẽ không chỉ còn là nhiệm vụ của lực lượng chức năng. Đó sẽ trở thành trách nhiệm chung của cả cộng đồng-nền tảng quan trọng để xây dựng khu vực biên giới ổn định, an toàn và giữ vững chủ quyền lãnh thổ trong mọi tình huống.

Theo https://www.bienphong.com.vn/tuyen-quang-xay-dung-mo-hinh-xa-bien-gioi-khong-co-xuat-nhap-canh-trai-phep-post505404.html