Sự phát triển mạnh mẽ của Internet và các nền tảng mạng xã hội đã tạo ra không gian giao tiếp mới, mang lại nhiều cơ hội kết nối, học tập, làm việc và chia sẻ thông tin. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích đó là không ít thách thức như tin giả, thông tin sai sự thật, ngôn ngữ thiếu chuẩn mực, hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác hay các hình thức lừa đảo trên không gian mạng. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng văn hóa ứng xử trên môi trường số đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với mỗi cá nhân và toàn xã hội.
Nhằm tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành vi của người dân khi tham gia các hoạt động trên không gian mạng, UBND tỉnh Tuyên Quang đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh, an toàn, văn minh và giàu bản sắc văn hóa.
Hiện nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của nhiều người dân. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, mỗi người đều có thể trở thành người sáng tạo và lan truyền thông tin. Điều đó đồng nghĩa với việc mỗi cá nhân cũng cần nâng cao trách nhiệm đối với những nội dung mình đăng tải, chia sẻ và bình luận trên không gian mạng.
Theo kế hoạch của tỉnh, việc triển khai Bộ Quy tắc sẽ được thực hiện đồng bộ từ cơ quan nhà nước, trường học, doanh nghiệp đến cộng đồng dân cư. Nội dung tuyên truyền không chỉ dừng lại ở việc phổ biến các quy định mà còn hướng tới hình thành thói quen ứng xử văn minh, tôn trọng pháp luật và các giá trị đạo đức xã hội trong môi trường số.
Đáng chú ý, đối tượng được quan tâm đặc biệt là học sinh, sinh viên và thanh thiếu niên - những người thường xuyên sử dụng Internet và mạng xã hội. Các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh sẽ tăng cường lồng ghép nội dung về văn hóa ứng xử trên môi trường số vào các hoạt động giáo dục, ngoại khóa, kỹ năng sống; giúp học sinh nhận diện các thông tin xấu độc, tin giả, các thủ đoạn lừa đảo trên mạng, đồng thời biết cách sử dụng mạng xã hội một cách tích cực và có trách nhiệm.
Các trường học tăng cường giáo dục kỹ năng số và văn hóa ứng xử trên môi trường mạng cho học sinh
Bên cạnh đó, các địa phương sẽ đẩy mạnh tuyên truyền trong cộng đồng dân cư thông qua hệ thống thông tin cơ sở, các cuộc họp thôn, tổ dân phố và hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng. Người dân được hướng dẫn các kỹ năng bảo vệ thông tin cá nhân, cảnh giác trước các chiêu trò giả mạo cơ quan chức năng, lừa đảo đầu tư trực tuyến, chiếm đoạt tài sản và nhiều hình thức vi phạm pháp luật khác trên không gian mạng.
Sở Khoa học và Công nghệ thường xuyên phối hợp với các địa phương tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng cho Tổ công nghệ số cộng đồng
Thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng được hướng dẫn kỹ năng hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ số tại cơ sở
Không chỉ dừng lại ở việc phòng ngừa các hành vi tiêu cực, Bộ Quy tắc còn hướng tới lan tỏa những giá trị tốt đẹp trên môi trường số. Đó là việc sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, tôn trọng sự khác biệt, ứng xử có văn hóa khi trao đổi thông tin và tích cực chia sẻ những nội dung mang giá trị nhân văn, góp phần xây dựng cộng đồng mạng văn minh.
Việc triển khai Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số là bước đi cần thiết trong quá trình xây dựng xã hội số và công dân số. Mỗi lượt chia sẻ có trách nhiệm, mỗi bình luận văn minh hay mỗi hành động lên tiếng trước những thông tin sai lệch đều góp phần làm cho môi trường mạng trở nên an toàn, lành mạnh hơn.
Trong thời đại số, văn hóa ứng xử không chỉ thể hiện ngoài đời thực mà còn được phản ánh qua từng hành vi trên không gian mạng. Xây dựng văn hóa số vì thế không phải là trách nhiệm của riêng cơ quan quản lý nhà nước mà cần sự chung tay của mỗi người dân, để môi trường số thực sự trở thành không gian kết nối, sáng tạo và lan tỏa những giá trị tốt đẹp của xã hội.
Kiều Anh
