Là địa bàn từng diễn ra nhiều trận chiến ác liệt trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, Tuyên Quang hiện vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa được tìm thấy hoặc chưa xác định được danh tính. Theo thống kê, trên tuyến biên giới thuộc địa bàn tỉnh Tuyên Quang có hơn 4.000 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
Đại tá Nguyễn Minh Khôi, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự (CHQS) tỉnh cho biết: Để thực hiện Chiến dịch, Bộ CHQS tỉnh đã tham mưu kiện toàn Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, thành lập các tổ công tác chuyên trách, đồng thời tham mưu, đề xuất, đề nghị Bộ Tư lệnh Quân khu 2 tăng cường lực lượng cho đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (từ 18 lên 67 đồng chí), phương tiện, trang bị, kỹ thuật và bảo đảm điều kiện nơi ăn, ở, sinh hoạt và tổ chức tập huấn chuyên môn về công tác tìm kiếm, quy tập.
Bộ CHQS tỉnh đã tham mưu với Ban Chỉ đạo tỉnh tổ chức triển khai thực hiện Chiến dịch bảo đảm đồng bộ, chặt chẽ, cụ thể, xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, lộ trình, kịp thời, hiệu quả, phù hợp, sát với điều kiện thực tiễn địa phương; Chỉ đạo tiến hành công tác rà phá bom mìn, vật nổ trong các vùng dự án; Chỉ đạo thực hiện công tác khảo sát thực mộ liệt sĩ trong các nghĩa trang liệt sĩ phục vụ cho công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ CHQS tỉnh khoan đá tai mèo tại
cửa hang Quây, điểm cao 685, xã Thanh Thủy để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.
Trong 6 tháng đầu năm, Bộ CHQS tỉnh đã tập trung triển khai lực lượng tìm kiếm gắn với khảo sát thông tin liệt sĩ, mộ liệt sĩ, thu thập thông tin tại các khu vực: Điểm cao 233, đồi Cây Chuối, thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy; Điểm cao 685, thôn Nặm Ngặt, xã Thanh Thủy; Điểm cao 1030 thôn Mã Hoàng Phìn và Điểm cao 973, thôn Hoàng Lỳ Pả, xã Minh Tân; Điểm cao 1688 thôn Nhìu Sang, xã Lao Chải... Trên cơ sở thông tin hiện có, Bộ CHQS tỉnh đã thành lập các tổ công tác của đơn vị phối hợp với các xã, thôn, bản để điều tra, xác minh thông tin thông qua họp tổ, thôn, các hội cựu chiến binh, người cao tuổi… để khoanh vùng, xác định khu vực trọng tâm, trọng điểm cần tìm kiếm, quy tập.
Qua xác minh, điều tra thông tin, khảo sát địa bàn, đã xác định có 7 khu vực với tổng số 147 thông tin phục vụ công tác tìm kiếm. Với phương pháp tìm kiếm được triển khai linh hoạt, kết hợp giữa hồ sơ, bản đồ với khảo sát thực địa; áp dụng phương pháp cuốn chiếu; phát huy sức người là chính, kết hợp phương tiện phù hợp; làm đến đâu gọn đến đó... Tính từ khi triển khai Chiến dịch đến nay đã tìm kiếm trên diện tích 901ha, đào đắp trên 9.500 m3 đất, đá; quy tập được 42 hài cốt liệt sĩ; đã tổ chức lễ viếng, truy điệu và an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Vị Xuyên 12 liệt sĩ và 01 mộ tập thể; hoàn thành lấy mẫu đối với 84 mộ chưa xác định được thông tin trong 10 nghĩa trang liệt sĩ.
Cũng theo Đại tá Nguyễn Minh Khôi, Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh, quá trình thực hiện Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” gặp một số khó khăn nhất định: Nguồn thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ ngày càng ít và độ chính xác không cao. Nhiều đơn vị từng tham gia chiến đấu đã giải thể, hồ sơ thất lạc hoặc không đầy đủ. Trong khi đó, nhiều khu vực dự kiến còn hài cốt liệt sĩ hiện nay nằm trên các điểm cao, trong các hang, khe, hốc đá bị vùi lấp sau những trận pháo kích dữ dội cuối năm 1988. Có nơi lớp đất đá phủ dày từ 3-4m, địa hình hiểm trở khiến máy móc không thể tiếp cận, toàn bộ quá trình tìm kiếm chủ yếu dựa vào sức người...
Ngày 20/6 vừa qua, đồng chí Hầu A Lềnh, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy và Đoàn công tác của tỉnh đã đến thăm, động viên lực lượng tham gia tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và rà phá bom mìn, vật nổ trên địa bàn xã Thanh Thủy. Đồng chí nhấn mạnh, nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Vì vậy, các cơ quan, đơn vị và địa phương cần tiếp tục nâng cao nhận thức, cụ thể hóa bằng những chương trình, kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tiễn, quyết tâm cao nhất thực hiện thắng lợi Chiến dịch.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đề nghị các lực lượng tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ với các cấp, ngành và chính quyền địa phương; chấp hành nghiêm quy trình kỹ thuật, bảo đảm tuyệt đối an toàn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ; đẩy nhanh tiến độ rà phá bom mìn, vật nổ và tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ theo kế hoạch đề ra. Các địa phương, cơ quan, đơn vị chủ động rà soát, nắm bắt nhu cầu thực tế của các lực lượng đang làm nhiệm vụ để kịp thời hỗ trợ về lực lượng, phương tiện, hậu cần và các điều kiện cần thiết.
Đồng chí yêu cầu các lực lượng tiếp tục phối hợp chặt chẽ theo nguyên tắc “rà phá đến đâu, đủ điều kiện an toàn và có thông tin thì tổ chức tìm kiếm đến đó”, triển khai song song hai nhiệm vụ rà phá bom mìn và tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ nhằm tận dụng hiệu quả thời gian, nhân lực và phương tiện. Đối với những địa bàn ngoài khu vực trọng điểm nhưng đã có thông tin rõ ràng, đáng tin cậy về vị trí cần tìm kiếm, cần chủ động xây dựng phương án, tổ chức rà phá trong phạm vi cần thiết và triển khai nhiệm vụ ngay khi đủ điều kiện an toàn. Đồng thời, ứng dụng khoa học, công nghệ, phát huy tối đa mọi nguồn thông tin, triển khai hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, đáp ứng mong mỏi của thân nhân liệt sĩ và Nhân dân.
Ths Nguyễn Thị Mai
Giảng viên Trường Chính trị tỉnh
