Toàn tỉnh hiện có gần 5.700 ha cây trồng được chứng nhận sản xuất theo các tiêu chuẩn an toàn và bền vững. Trong đó, hơn 3.200 ha đạt tiêu chuẩn VietGAP, 1.561 ha đạt tiêu chuẩn hữu cơ, gần 915 ha đạt tiêu chuẩn Rainforest Alliance, 8 ha đạt chuẩn GlobalGAP - tiêu chuẩn khắt khe nhất trong nông nghiệp an toàn. Ngoài ra, gần 2.000 ha được cấp 149 mã số vùng trồng, có 25 mã số xuất khẩu sang Trung Quốc và châu Âu. Có được kết quả trên chính là từ sự thay đổi tư duy bền bỉ, đến mở rộng quy mô sản xuất an toàn của người nông dân và doanh nghiệp.
Nông sản của Công ty TNHH MTV Sơn Dương Green Farm được tưới bằng hệ thống nhỏ giọt theo công nghệ tiên tiến của nước ngoài.
Mô hình phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của Công ty TNHH MTV Sơn Dương Green Farm, xã Sơn Dương được đánh giá một trong những mô hình tiêu biểu, là địa chỉ được nhiều hợp tác xã, nông dân trong và ngoài tỉnh đến học tập kinh nghiệm. Công ty hiện đầu tư 8 khu nhà màng trồng dưa lưới và ớt chuông, với tổng diện tích gần 5.000 m². Toàn bộ các nhà màng được quy hoạch, tự động hóa theo công nghệ hiện đại với quạt mát, phun sương tưới ẩm, đường ống dẫn nước được lập trình tự động, tự cảm biến để điều hòa độ ẩm và mực nước. Mô hình cho năng suất cây trồng cao gấp 3 lần so với phương pháp canh tác thông thường, thời gian thu hoạch ngắn, lợi nhuận cao.
Theo anh Nguyễn Việt Lâm, Giám đốc Công ty, việc ứng dụng khoa học - kỹ thuật, số hóa sản xuất đã giảm 80% công sức lao động, chất lượng sản phẩm đồng đều, giảm rủi ro do thời tiết, sâu, bệnh hại, mang lại giá trị kinh tế cao hơn rất nhiều so với canh tác truyền thống. Các sản phẩm nông sản của công ty đang được bày bán tại nhiều chuỗi siêu thị, cửa hàng sản phẩm nông nghiệp sạch trong và ngoài tỉnh. Doanh thu từ nông sản mỗi năm đạt hơn 2 tỷ đồng, giúp tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động địa phương.
Thanh long đỏ của người dân thôn 1 Minh Phú, xã Yên Phú được trồng theo hướng VietGAP cho năng suất, chất lượng cao.
Song song với nông nghiệp công nghệ cao, các mô hình sản xuất hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn đang ngày càng được khuyến khích và nhân rộng tại Tuyên Quang. Việc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, giảm sử dụng phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn bảo vệ hệ sinh thái đất, nước và sức khỏe con người.
Thôn Hùng Tâm là vùng cây ăn quả sạch nổi bật của xã Hùng An. Năm 2018, HTX trồng rau, hoa quả sạch thôn Hùng Tâm được thành lập, đẩy mạnh hỗ trợ và hướng dẫn người dân áp dụng kỹ thuật trồng, chăm sóc cây ăn quả theo hướng hữu cơ. Nhiều hộ mạnh dạn chuyển đổi diện tích vườn, đồi kém hiệu quả sang trồng các loại quả như bưởi, ổi, táo, nhãn, hồng xiêm… Nhờ thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, sản phẩm của bà con luôn được đánh giá cao về chất lượng, giá bán ổn định.
Ông Hoàng Hồng Sơn, thôn Hùng Tâm chia sẻ: Từ ngày áp dụng kỹ thuật trồng, chăm sóc cây ăn quả theo hướng hữu cơ, bưởi của gia đình cho năng suất cao, dễ tiêu thụ hơn. Hiện gia đình có trên 200 gốc bưởi các loại, mỗi năm thu nhập trên 100 triệu đồng. Việc sử dụng phân hữu cơ giúp cây sinh trưởng khỏe, lá xanh, quả to, mọng nước, đồng thời cải tạo đất, tăng độ phì nhiêu và hệ vi sinh vật có lợi. Đặc biệt, mô hình này góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường, hướng tới sản xuất nông nghiệp bền vững lâu dài.
Theo số liệu tổng hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện toàn tỉnh có trên 3.900 ha cây trồng được sản xuất theo tiêu chuẩn nông nghiệp hiện đại, nông nghiệp thông minh, tập trung vào các loại cây ăn quả, cây công nghiệp, rau đậu. Ứng dụng sản xuất nông nghiệp thông minh, giá trị sản phẩm tăng khoảng 30 - 40% so với cách làm truyền thống. Tỷ lệ sâu, bệnh hại giảm từ 35 - 40%, quan trọng hơn là không phát sinh dịch hại trên diện rộng - một thành tựu trong việc quản lý dịch bệnh bằng công nghệ.
Người dân xã Xín Mần chăm sóc vùng rau sạch liên kết sản xuất theo hướng hữu cơ.
Với tiềm năng và lợi thế trong phát triển nông nghiệp xanh, an toàn và bền vững, Tuyên Quang đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ nông sản Việt. Toàn tỉnh hiện có 12 sản phẩm được Cục Sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận chỉ dẫn địa lý, cùng hơn 450 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó, có 3 sản phẩm vươn tới 5 sao cấp quốc gia. Một số sản phẩm nổi tiếng như: Chè Shan tuyết, mật ong Bạc hà, hồng không hạt Quản Bạ, cam Sành, bưởi Soi Hà, tinh bột nghệ… Song song với việc quy hoạch vùng nguyên liệu, tỉnh đặc biệt chú trọng sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa, nhằm gia tăng giá trị và sức cạnh tranh cho nông sản.
Đồng chí Phạm Mạnh Duyệt, Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Một trong những điểm mấu chốt để thực hiện chuyển đổi xanh trong lĩnh vực nông nghiệp là sản xuất theo hướng tập trung, hàng hóa quy mô lớn. Từ đó sẽ có nền tảng để đầu tư hệ thống hạ tầng, thiết bị, khoa học công nghệ để phát triển nông nghiệp theo hướng kinh tế tuần hoàn, sản xuất hữu cơ, nông nghiệp sinh thái.
Đặc biệt, với các địa phương, trong công tác chỉ đạo sản xuất nông nghiệp, chính quyền địa phương cần chú trọng vận động nông dân hướng tới sản xuất an toàn theo các tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; nâng cao vai trò giám sát sản xuất nông nghiệp an toàn; đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng chuyển giao kỹ thuật sản xuất nông nghiệp ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ cao để có các sản phẩm nông nghiệp chất lượng, giảm thiểu tác hại rủi ro của thời tiết, đáp ứng yêu cầu người tiêu dùng...
Theo kế hoạch, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu tốc độ tăng trưởng bình quân ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt 5,56%/năm; trong đó nông nghiệp tăng 4,46%/năm, lâm nghiệp tăng 9,78%/năm, thủy sản tăng 7,85%/năm; năng suất lao động ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng bình quân từ 5,5 - 6%/năm.
Tỉnh xác định tập trung nâng cao vai trò, vị thế, năng lực làm chủ của nông dân; hỗ trợ nông dân ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, phát triển sản phẩm OCOP, tham gia thương mại điện tử và các chuỗi giá trị nông sản.
Đồng thời chú trọng phát triển đội ngũ “nông dân số”, đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, ứng dụng công nghệ cao, phát triển nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn, hữu cơ gắn với giảm phát thải khí nhà kính và thích ứng biến đổi khí hậu; thúc đẩy truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử; đào tạo kỹ năng số, kỹ năng quản trị sản xuất hiện đại cho nông dân và lao động nông thôn…
PV
