Tuyên Quang sở hữu vẻ đẹp hùng vĩ, thơ mộng của Khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang – Lâm Bình; hệ thống di tích lịch sử cách mạng đặc biệt gắn với “Thủ đô Khu giải phóng”, “Thủ đô Kháng chiến”; cùng bản sắc văn hóa đặc sắc của hơn 20 dân tộc anh em được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Những giá trị lịch sử, văn hóa và thiên nhiên cùng sự sáng tạo bền bỉ của cộng đồng chính là nền tảng quan trọng để hình thành các sản phẩm du lịch mang tính khác biệt và có khả năng cạnh tranh cao.
Điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển mới của tỉnh là chuyển từ phát triển các loại hình du lịch riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái sản phẩm có tính liên kết cao. Du lịch cộng đồng không chỉ dừng ở hoạt động lưu trú tại nhà dân mà được nâng cấp thành trải nghiệm toàn diện, nơi du khách trực tiếp tham gia đời sống bản địa như sản xuất nông nghiệp, chế tác thủ công, trình diễn văn hóa dân gian hay chế biến ẩm thực truyền thống. Cách tiếp cận này không chỉ gia tăng giá trị trải nghiệm mà còn tạo sinh kế trực tiếp cho người dân địa phương.
Song song với đó, du lịch di sản được gắn với phát triển công nghiệp văn hóa, góp phần chuyển hóa tài nguyên văn hóa thành giá trị kinh tế, đồng thời nâng cao ý thức bảo tồn di sản. Trong quá trình tái cấu trúc, Tuyên Quang xác định rõ các dòng sản phẩm chủ lực nhằm tạo dấu ấn trên thị trường. Du lịch lịch sử – cách mạng tiếp tục là trụ cột với trung tâm là Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào. Các sản phẩm không chỉ dừng ở tham quan mà hướng tới trải nghiệm giáo dục lịch sử, nghiên cứu thực tế, đặc biệt phù hợp với nhóm khách học sinh, sinh viên.
Hồ sinh thái Na Hang – Lâm Bình là điểm nhấn quan trọng trong phát triển du lịch sinh thái của tỉnh Tuyên Quang.
Du lịch sinh thái – nghỉ dưỡng được phát triển dựa trên lợi thế cảnh quan thiên nhiên và khí hậu trong lành tại Na Hang – Lâm Bình, suối khoáng Mỹ Lâm. Xu hướng kết hợp nghỉ dưỡng với chăm sóc sức khỏe, du lịch xanh, “healing” đang được chú trọng nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách. Bên cạnh đó, các sản phẩm du lịch thể thao – mạo hiểm như trekking, chèo thuyền kayak, khám phá rừng… cũng được phát triển có kiểm soát, gắn với bảo tồn hệ sinh thái và đa dạng sinh học.
Một điểm mới trong tư duy phát triển là mở rộng không gian du lịch và kéo dài chuỗi giá trị trải nghiệm. Các làng văn hóa du lịch cộng đồng được đầu tư nâng cấp không chỉ về hạ tầng mà còn về chất lượng dịch vụ và sản phẩm. Việc gắn kết du lịch với chương trình OCOP giúp hình thành hệ sinh thái sản phẩm địa phương, từ nông sản, dược liệu đến hàng thủ công truyền thống.
Sản phẩm OCOP góp phần mở rộng chuỗi giá trị du lịch và nâng cao thu nhập cho người dân.
Kinh tế đêm cũng được xác định là dư địa quan trọng để nâng cao hiệu quả khai thác du lịch. Phát triển phố đi bộ, chợ đêm, không gian trình diễn văn hóa góp phần gia tăng chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú của du khách – yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu, Tuyên Quang đang từng bước tích hợp các yếu tố phát triển bền vững vào sản phẩm du lịch. Các mô hình du lịch xanh, giảm thiểu rác thải nhựa, sử dụng năng lượng tái tạo và hướng tới mục tiêu “Net Zero” đã được thí điểm tại một số khu nghỉ dưỡng và làng du lịch cộng đồng. Đồng thời, việc bảo tồn cảnh quan, đa dạng sinh học và văn hóa bản địa được xác định là nguyên tắc xuyên suốt.
Có thể thấy, hướng đi mới của Tuyên Quang không chỉ dừng ở việc làm mới sản phẩm mà là tái cấu trúc toàn diện phương thức phát triển du lịch – từ khai thác tài nguyên sang kiến tạo trải nghiệm; từ phát triển riêng lẻ sang liên kết hệ sinh thái; từ tăng trưởng số lượng sang nâng cao chất lượng. Đây chính là nền tảng để Tuyên Quang trở thành điểm đến có khả năng giữ chân du khách và tạo dấu ấn bền vững trên bản đồ du lịch Việt Nam.
Nguyễn Hoài
