Từ khát vọng “tìm đường” đến tư duy “mở đường”
Những năm 40 của thế kỷ trước, bầu trời Đông Dương vần vũ những đám mây đen của thời cuộc. Thế chiến thứ hai bùng nổ, thực dân Pháp đầu hàng, phát xít Nhật tràn vào, dải đất hình chữ S oằn mình dưới gánh nặng “một cổ hai tròng”.
Đến ngày 28-1-1941, sau 30 năm bôn ba nước ngoài đi tìm con đường cứu nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã trở về Tổ quốc. Đây là thời khắc vô cùng trọng đại đối với lịch sử cách mạng Việt Nam, đúng như nhận định sắc bén của Người về tình hình thế giới và trong nước lúc bấy giờ: “Là thời cơ thuận lợi cho cách mạng Việt Nam. Ta phải tìm mọi cách về nước để tranh thủ nắm thời cơ. Chậm trễ lúc này là có tội với cách mạng”.
Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh trong Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó (tỉnh Cao Bằng). Ảnh: Nam Giang
Câu nói ấy không chỉ là mệnh lệnh của trái tim người yêu nước, mà là sự khẳng định của một trí tuệ thiên tài đã nhìn thấu thời cuộc. Sự trở về này chấm dứt hoàn toàn thời kỳ khủng hoảng về đường lối cứu nước kéo dài hàng thập kỷ, chuyển cách mạng Việt Nam sang một trang mới: Trang của sự trực tiếp lãnh đạo, trang của hành động quyết liệt. Vào giây phút lịch sử ấy, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc vượt qua mốc 108 biên giới Việt Nam - Trung Quốc về đến Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng.
Lý giải sâu hơn về sự lựa chọn chiến lược này, tại Hội thảo khoa học với chủ đề 85 năm Ngày Bác Hồ về nước, sự kiện khởi đầu cho những thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Việt Nam do UBND tỉnh Cao Bằng phối hợp tổ chức đầu tháng 1 vừa qua, Đại tá, TS. Đặng Công Thành, Khoa Hồ Chí Minh học, Học viện Chính trị, Bộ Quốc Phòng phân tích đầy tâm đắc: “Quyết định chọn Cao Bằng không phải ngẫu nhiên. Bác từng nhận định, căn cứ địa Cao Bằng sẽ mở ra triển vọng lớn cho cách mạng ta...
Từ Cao Bằng còn có đường sang Thái Nguyên và Lạng Sơn rồi xuống đồng bằng. Tức là có thể công tiến, có thể lui giữ. Việc chọn đúng điểm tựa thiên thời, địa lợi, nhân hòa tại Pác Bó chính là chìa khóa vàng để nhen nhóm ngọn lửa đầu tiên, trước khi bùng cháy dữ dội và lan tỏa về Tân Trào sau này”.
Như vậy, từ cột mốc 108 nhỏ bé nơi biên cương, một con đường lớn - con đường giải phóng dân tộc - đã chính thức được mở ra với sự kiện Bác về nước.
Những quyết sách mang tầm thời đại
Được đùm bọc trong tình yêu thương của đồng bào, từ ngày 10 đến 19-5-1941, tại lán Khuổi Nậm, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã triệu tập và chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ 8. Đây chính là nơi “thai nghén” những quyết sách làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh đất nước. Hội nghị Trung ương 8 đã thể hiện một bản lĩnh chính trị kiệt xuất.
Quyết sách táo bạo nhất và đúng đắn nhất lúc bấy giờ chính là sự “chuyển hướng chỉ đạo chiến lược”. Lần đầu tiên, Đảng ta khẳng định dứt khoát: Cuộc cách mạng Đông Dương hiện tại không phải là cuộc cách mạng giải quyết hai vấn đề phản đế và điền địa nữa, mà là cuộc cách mạng chỉ giải quyết một vấn đề cần kíp: “Dân tộc giải phóng”.
Du khách tìm hiểu về di tích lịch sử Đình Tân Trào - nơi diễn ra Quốc dân Đại hội từ ngày 16-17/8/1945.
Để hiện thực hóa mục tiêu ấy, ngày 19-5-1941, Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh (Việt Minh) chính thức ra đời. Lá cờ đỏ sao vàng năm cánh lần đầu tiên xuất hiện như một biểu tượng của niềm tin và hy vọng. Không phân biệt già trẻ, gái trai, giàu nghèo, tôn giáo... tất cả các hội đoàn đều thống nhất lấy tên là “Cứu quốc”. Tinh thần “Việt Nam độc lập thổi kèn loa/Kêu gọi dân ta trẻ lẫn già” đã lan tỏa mạnh mẽ, biến Cao Bằng thành “cái nôi” của phong trào cách mạng.
Song song với việc tập hợp lực lượng quần chúng, Bác đặc biệt chú trọng công tác “Then chốt của then chốt” - công tác cán bộ. Dưới sự chủ trì của Người, Hội nghị đã bầu ra Ban Chấp hành Trung ương mới do đồng chí Trường Chinh làm Tổng Bí thư, hình thành một hạt nhân lãnh đạo kiên trung, đoàn kết. Hàng loạt lớp huấn luyện chính trị, quân sự được mở ngay tại rừng sâu; những cán bộ ưu tú được cử đi đào tạo nước ngoài... Tất cả nhằm chuẩn bị một đội ngũ cán bộ “vừa hồng vừa chuyên”, đủ sức gánh vác sứ mệnh lãnh đạo cuộc Tổng khởi nghĩa sau này.
Nhìn nhận về tầm vóc của những quyết sách này, PGS.TS Lâm Quốc Tuấn, Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh khẳng định: “Sự vĩ đại của Bác và Trung ương Đảng tại Hội nghị Pác Bó năm 1941 nằm ở sự thức tỉnh. Thức tỉnh về sức mạnh dân tộc khi đặt quyền lợi quốc gia lên trên hết; thức tỉnh về phương pháp cách mạng khi chuyển từ đấu tranh chính trị sang chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang. Những quyết sách tại lán Khuổi Nậm không chỉ giải quyết bài toán cấp bách năm 1941 mà còn đặt nền móng lý luận vững chắc cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945”.
Mạch nguồn Pác Bó chảy mãi
Nếu Pác Bó, Cao Bằng là nơi khơi nguồn con suối nhỏ trong mát, thì Tân Trào, Tuyên Quang chính là nơi con suối ấy hội tụ thành dòng sông lớn, cuộn trào sức mạnh để cuốn phăng ách nô lệ. Tháng 5 - 1945, khi phong trào cách mạng đã lớn mạnh vượt bậc, nhận thấy Cao Bằng đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của một “bàn đạp” đầu tiên, Bác Hồ quyết định thực hiện một cuộc chuyển dịch chiến lược: Rời Pác Bó về Tân Trào.
Chính tại lán Nà Nưa đơn sơ tại Tân Trào, tinh thần “Nắm bắt thời cơ” được nhen nhóm từ ngày Bác về nước năm 1941 đã bùng cháy mãnh liệt nhất. Câu nói bất hủ của Người khi ốm thập tử nhất sinh: “Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải cương quyết giành cho được độc lập” chính là sự kết tinh cao độ nhất của ý chí Pác Bó. Nếu năm 1941 là quyết tâm “tìm mọi cách về nước”, thì năm 1945 là quyết tâm “giành cho được chính quyền”.
Tân Trào hôm nay đang phát triển từ du lịch lịch sử - sinh thái - văn hóa. (Trong ảnh: Hát Then trên hồ Nà Nưa).
Nhìn lại hành trình 85 năm (1941 - 2026), từ bước chân lặng lẽ qua cột mốc 108 của một nhóm cán bộ cốt cán, Đảng ta đã lãnh đạo nhân dân làm nên những kỳ tích vĩ đại. Đất nước từ trong đêm trường nô lệ đã “rũ bùn đứng dậy sáng lòa”, trở thành một quốc gia có vị thế, uy tín cao trên trường quốc tế.
Tăng trưởng kinh tế nước ta giai đoạn 2021 - 2025 đạt bình quân khoảng 6,3%/năm, thuộc nhóm nước tăng trưởng cao của khu vực và thế giới; quy mô nền kinh tế ước đạt trên 510 tỷ USD, lọt Top 32 thế giới và gia nhập nhóm các nước có thu nhập trung bình cao. Đặc biệt, giá trị cốt lõi “Độc lập - Tự do” mà Bác Hồ mang về từ Pác Bó năm xưa, nay không chỉ là lý tưởng chiến đấu, mà đã trở thành nguồn lực nội sinh mạnh mẽ kiến tạo hạnh phúc cho nhân dân. Chỉ số hạnh phúc của người Việt Nam đã tăng 33 bậc, tuổi thọ trung bình đạt gần 75 tuổi.
Mùa xuân năm 2026, kỷ niệm 85 năm ngày Bác về nước, cũng là thời điểm Tuyên Quang cùng cả nước bước vào một vận hội mới sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. Tâm thế ấy được xây đắp từ những thành quả rực rỡ của năm qua: GRDP đạt 94.960 tỷ đồng, tăng trưởng 8,01%; trồng mới hơn 14.593 ha rừng; thu hút 3,9 triệu lượt khách du lịch...
Giữa núi rừng Việt Bắc trùng điệp, trong hào khí mùa xuân đang dâng tràn, hình ảnh Bác trong tà áo chàm giản dị năm xưa như vẫn hiển hiện. Ánh mắt Người vẫn đang dõi theo từng bước chuyển mình của quê hương, trở thành ngọn đuốc soi đường, truyền lửa khát vọng để Tuyên Quang và cả nước tự tin viết tiếp trang sử vàng trong kỷ nguyên vươn mình.
Theo https://baotuyenquang.com.vn/85-nam-bac-ho-ve-nuoc-lanh-dao-cach-mang/202601/nguoi-ve-dem-toi-mua-xuan-4c12c64/
