Xã Thông Nguyên hiện có 23 thôn với hơn 6.200 nhân khẩu, trong đó người Dao chiếm khoảng 72%. Giữa nhịp sống hiện đại, hình ảnh những bộ trang phục rực rỡ sắc đỏ vẫn hiện diện trong sinh hoạt thường ngày, lễ hội và các sự kiện văn hóa, trở thành biểu tượng nhận diện đặc trưng của cộng đồng.
Trang phục phụ nữ Dao đỏ nổi bật bởi sự cầu kỳ, tinh xảo với đầy đủ các thành phần như áo, quần, yếm, khăn đội đầu, thắt lưng và trang sức. Trên nền vải chàm đen, các họa tiết hoa văn nhiều màu sắc, đặc biệt là sắc đỏ, được thêu nổi bật, mang ý nghĩa về may mắn, hạnh phúc và niềm tin vào cuộc sống. Những mô típ truyền thống như vết chân mèo, đuôi chim, móc xích, đường diềm… được thể hiện sinh động, hài hòa, phản ánh chiều sâu văn hóa và thẩm mỹ của đồng bào.
Không chỉ là trang phục, mỗi sản phẩm còn là kết tinh của sự kiên trì và khéo léo. Để hoàn thiện một bộ trang phục, người phụ nữ Dao đỏ có thể mất từ 6 tháng đến 1 năm. Từng đường kim mũi chỉ không chỉ thể hiện kỹ thuật mà còn gửi gắm niềm tự hào dân tộc qua từng thế hệ.
Đáng chú ý, nghề thêu truyền thống được duy trì bền bỉ thông qua việc truyền dạy trong cộng đồng. Nhiều thiếu nữ Dao đỏ từ 8–9 tuổi đã được các bà, các mẹ hướng dẫn thêu thùa, từng bước tiếp nối và gìn giữ nghề truyền thống. Đây chính là yếu tố quan trọng giúp bảo tồn bản sắc văn hóa trong bối cảnh hiện đại hóa.
Các Mô tip hoa văn gồm: Vết chăn mèo, đuôi chim, móc xích, đường diêm…được thêu vô cùng tinh tế, bố cục chặt chẽ, hoà sắc rực rỡ và mang tính đặc trưng riêng. Mỗi đường thêu trên tấm áo không chỉ là sảm phẩm của sự khéo léo, tinh tế mà còn là nơi gửi gắm niềm tự hào, tình yêu văn hoá dân tộc.
Bên cạnh việc phục vụ đời sống, đồng bào Dao đỏ còn chủ động đưa các sản phẩm thổ cẩm vào phát triển kinh tế, phục vụ du lịch. Các sản phẩm như túi xách, ví, khăn… mang đậm bản sắc dân tộc đang ngày càng được du khách ưa chuộng. Hiện nay, một bộ trang phục phụ nữ Dao đỏ có giá khoảng 6 triệu đồng, trang phục nam khoảng 1,5 triệu đồng; các sản phẩm phụ kiện có giá từ 50.000 đến 800.000 đồng.
Việc gìn giữ và phát huy nghề thêu trang phục truyền thống của người Dao đỏ không chỉ góp phần bảo tồn di sản văn hóa mà còn mở ra hướng phát triển sinh kế bền vững, gắn với du lịch cộng đồng. Qua đó, hình ảnh đất và người Tuyên Quang tiếp tục được quảng bá rộng rãi, góp phần nâng cao vị thế địa phương trong tiến trình hội nhập.
BBT
