Ngô đồng đỏ - biểu tượng của Cù Lao Chàm

Giữa biển trời miền Trung, Cù Lao Chàm (xã đảo Tân Hiệp, TP. Đà Nẵng) đang bước vào mùa đẹp nhất khi hàng nghìn cây ngô đồng đồng loạt nở hoa.

 

Cây ngô đồng đỏ đặc biệt ở xứ đảo Cù Lao Chàm, được Hội đồng Cây di sản Việt Nam công nhận là Cây di sản.

Khi những cành cây đã trút sạch lá, từng chùm hoa đỏ rực bắt đầu bung nở, phủ kín các sườn núi, tạo nên những dải màu nổi bật giữa nền xanh của biển và rừng. Từ trên cao nhìn xuống, sắc đỏ của ngô đồng trải dài từ triền núi xuống những thửa ruộng nhỏ ven chân đồi, tạo nên bức tranh thiên nhiên vừa rực rỡ, vừa thơ mộng.

Không chỉ mang vẻ đẹp đặc trưng, ngô đồng đỏ còn được xem là biểu tượng của Cù Lao Chàm. Những cây có tuổi đời trên 50 năm, đường kính thân lớn đã được công nhận là Cây di sản Việt Nam và đưa vào diện bảo tồn.

Khác với nhiều loài cây khác, ngô đồng chỉ ra hoa khi đã rụng hết lá. Bộ rễ bám sâu vào những vách đá ven biển giúp cây đứng vững trước nắng gió và bão tố, giống như sức sống bền bỉ của người dân miền biển bao đời gắn bó với đảo.

Với nhiều thế hệ cư dân Cù Lao Chàm, ngô đồng không chỉ là một loài cây mà còn là ký ức của tuổi thơ, của những mùa biển, của hình ảnh những người mẹ, người vợ cần mẫn bên bờ cát ngóng chồng con trở về sau mỗi chuyến khơi xa.

Từ thân cây ngô đồng đến nghề đan võng độc nhất vô nhị

Giá trị của ngô đồng không dừng lại ở cảnh sắc.

Từ hàng trăm năm nay, người dân Cù Lao Chàm đã biết khai thác lớp sợi trong thân cây để đan võng, làm dây thừng, gùi và nhiều vật dụng phục vụ đời sống. Nghề đan võng ngô đồng hiện là nghề thủ công truyền thống duy nhất của địa phương, đã được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

 Ngô đồng đỏ nở rộ trên xứ đảo, tạo thành điểm nhấn thu hút du khách trong mùa Hè.

 

Hoa ngô đồng phủ đỏ các sườn núi Cù Lao Chàm, góp phần tạo nên cảnh quan đặc sắc của xã đảo Tân Hiệp. TP. Đà Nẵng.

Để hoàn thành một chiếc võng, người thợ phải mất khoảng ba tháng với nhiều công đoạn tỉ mỉ. Thân cây được lấy từ rừng, đập theo thớ rồi ngâm nước khoảng một tuần để lớp vỏ cứng bong ra. Sau đó, người làm nghề tước lấy lớp xơ trắng, giặt sạch bằng nước suối, phơi khô nhiều ngày trước khi bắt đầu đan.

Bà Nguyễn Thị Quy, hơn 80 tuổi, một trong số ít nghệ nhân còn gắn bó với nghề truyền thống trên đảo cho biết, việc đan võng đòi hỏi sự kiên trì và khéo léo. Chỉ cần sai một mắt đan, người thợ gần như không thể tháo ra để làm lại.

Qua nhiều thế hệ, chiếc võng ngô đồng không chỉ là vật dụng phục vụ ngư dân trên những chuyến biển dài ngày mà còn gửi gắm tình cảm của những người phụ nữ xứ đảo. Mỗi mùa mưa gió, họ lại vào rừng lấy nguyên liệu, cần mẫn đập sợi, đan võng để chồng con có giấc ngủ ngon giữa trùng khơi.

Những sợi xơ mềm mại từ thân cây ngô đồng vì thế trở thành sợi dây kết nối giữa đất liền và biển cả, giữa những người ở lại với những người đang lênh đênh ngoài khơi.

 

Festival chủ đề Hoa ngô đồng đỏ được tổ chức từ ngày 18 -31/7/2026 tại Cù Lao Chàm.

Đánh thức du lịch xanh từ mùa hoa ngô đồng

Những năm gần đây, ngô đồng không chỉ góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống mà còn mở ra hướng phát triển mới cho du lịch Cù Lao Chàm.

Ngoài võng đan thủ công, người dân địa phương đã phát triển nhiều sản phẩm mang dấu ấn ngô đồng như tranh nghệ thuật, đồ lưu niệm, bánh cookie ngô đồng, bánh đậu xanh ngô đồng, hạt ngô đồng rang, dầu ăn, kem dưỡng môi, kem dưỡng da... Các sản phẩm trở thành quà tặng đặc trưng dành cho du khách khi đến với đảo.

Mùa ngô đồng nở cũng là thời điểm nhiều doanh nghiệp khai thác các tour trải nghiệm, đưa du khách trekking lên núi ngắm hoa, khám phá rừng nguyên sinh, tìm hiểu nghề đan võng và đời sống của cư dân vùng biển.

 

Nghề đan võng ngô đồng là một nghề thủ công truyền thống duy nhất chỉ có tại xứ đảo này,

được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Điểm nhấn của mùa du lịch là Festival chủ đề Hoa ngô đồng đỏ, được tổ chức vào cuối tháng 7 hằng năm với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, trình diễn nghề truyền thống và quảng bá sản phẩm địa phương.

Theo ông Trần Quý Tây, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Tân Hiệp, Festival không chỉ quảng bá hình ảnh Cù Lao Chàm là điểm đến xanh, giàu bản sắc mà còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ di sản và phát triển du lịch bền vững.

 

Bộ sản phẩm làm từ cây ngô đồng đỏ Cù Lao Chàm được đưa vào phục vụ du lịch.

Song song với đó, chính quyền địa phương tiếp tục mở rộng diện tích trồng ngô đồng dọc các tuyến đường, bảo tồn nguồn gen cây bản địa, tạo cảnh quan và phục vụ định hướng phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn với văn hóa biển đảo.

Dù trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc, ngô đồng vẫn được gìn giữ như một biểu tượng văn hóa của cư dân Cù Lao Chàm. Đó không chỉ là loài cây tạo nên mùa hoa đẹp nhất trong năm của Cù Lao Chàm, mà còn là biểu tượng của sức sống, của ký ức và bản sắc cư dân xứ đảo. Mỗi mùa hoa nở, sắc đỏ ấy lại đánh thức vẻ đẹp của biển đảo miền Trung, đồng thời mở ra cơ hội để thiên nhiên, văn hóa và sinh kế địa phương cùng phát triển bền vững.

Theo https://dantocphattrien.vietnamnet.vn/mua-ngo-dong-nhuom-do-cu-lao-cham-77135.html