Mô hình trồng cây sâm Ngọc Linh đã được người dân xã Tùng Vài triển khai có hiệu quả. Ảnh: Hoàng Chính
Chính sách tạo cú hích
Xã Tùng Vài nằm ở phía Bắc của tỉnh Tuyên Quang, có diện tích tự nhiên gần 150km2, gồm 11 thôn, trong đó có 7 thôn giáp biên giới, là nơi sinh sống của 15 dân tộc thiểu số. Đây là xã vùng cao biên giới, địa hình chủ yếu là núi đá hiểm trở, giao thông còn gặp khó khăn, điều kiện sản xuất còn hạn chế, tỷ lệ hộ nghèo từng ở mức cao. Do vậy, công tác giảm nghèo đa chiều là nhiệm vụ cấp thiết yêu cầu cấp ủy, chính quyền xã Tùng Vài phải có những giải pháp đồng bộ trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức triển khai thực hiện.
Từ điều kiện thực tiễn và thông qua các dự án, tiểu dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn 1: Từ 2021 - 2025 đã tạo nguồn lực quan trọng giúp xã Tùng Vài từng bước tháo gỡ khó khăn, khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, khí hậu, từng bước hình thành các vùng sản xuất hàng hóa đặc trưng. Trong đó, Tiểu dự án 2 về hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển vùng trồng dược liệu quý, thúc đẩy khởi nghiệp và thu hút đầu tư là một ví dụ điển hình. Từ những chính sách sát với thực tiễn, nhiều hộ dân mạnh dạn thay đổi tư duy sản xuất, chuyển từ canh tác tự cung, tự cấp sang phát triển kinh tế hàng hóa, nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất.
Gia đình ông Giàng Quáng Cồ, ở thôn Vàng Chá Phìn là một minh chứng rõ nét. Gần 30 năm trước, cây ấu tẩu chỉ được gia đình ông trồng để phục vụ nhu cầu hằng ngày. Khi loại cây dược liệu này được thị trường ưa chuộng, từ sự định hướng của chính quyền địa phương, ông Cồ đã mạnh dạn chuyển hơn 5.000m² đất nương trồng ngô kém hiệu quả sang trồng cây ấu tẩu. Mỗi năm, sau khi trừ chi phí, gia đình ông thu nhập từ 80 đến 100 triệu đồng.
Ông Giàng Quáng Cồ chia sẻ: "Cây ấu tẩu rất phù hợp với khí hậu mát mẻ và điều kiện thổ nhưỡng tại thôn Vàng Chá Phìn. Những năm gần đây, cây ấu tẩu thực sự trở thành cây sinh kế, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân trong thôn. Qua đó, chất lượng cuộc sống của bà con được cải thiện, trẻ em được đi học đầy đủ, gia đình sắm sửa được nhiều đồ mới, hiện đại hơn".
Không chỉ có cây dược liệu, nhiều hộ dân trên địa bàn cũng mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa. Trong đó, gia đình chị Thèn Thị Nghiệp, ở thôn Bản Thăng tiên phong chuyển đổi gần 3ha trồng ngô, lúa hiệu quả kinh tế thấp sang trồng cây dưa chuột, cà chua và ớt gắn với liên kết trong bao tiêu sản phẩm. Chị Nghiệp phấn khởi nói: “Vụ dưa chuột vừa rồi, mỗi ngày gia đình tôi thu hoạch khoảng 700kg, có thời điểm gần 1.000kg quả”.
Đến nay, xã Tùng Vài sở hữu vùng trồng dược liệu với diện tích 1.255ha, gồm thảo quả, ấu tẩu, hương thảo, giảo cổ lam, nghệ, sâm Ngọc Linh...; hình thành vùng trồng dưa chuột, cà chua, su su, rau các loại với diện tích 320ha và 279ha cây lạc. Cùng với đó, toàn xã đã thành lập các tổ nghề nghiệp do nông dân làm chủ như: Tổ nghề nghiệp chăn nuôi lợn nái sinh sản quy mô 198 con; tổ nghề nghiệp trồng cây khoai sọ quy mô gần 5.000m2.
Cán bộ Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang tham gia trồng cây lê tại vành đai biên giới thuộc xã Tùng Vài. Ảnh: Hoàng Chính
Xây dựng vùng biên giới phát triển
Cùng với đầu tư hạ tầng giao thông, điện, trường học, trạm y tế, các công trình dân sinh và phát triển kinh tế được quan tâm thực hiện, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân. Chính quyền địa phương cũng đặc biệt chú trọng xây dựng các thiết chế văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần cho đồng bào vùng biên giới thông qua các dự án đầu tư, chỉnh trang nhà văn hóa thôn; tổ chức các hoạt động văn hóa, lễ hội, văn nghệ, thể thao.
Đặc biệt, cấp ủy, chính quyền xã Tùng Vài chú trọng công tác bảo tồn, phát huy các giá trị bản sắc văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Hằng năm, địa phương tổ chức, tái hiện những lễ hội truyền thống như Gầu Tào của dân tộc Mông, lễ hội cầu mùa, lễ hội hoa đào, nghề thêu, dệt vải lanh và từng bước trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của vùng biên cương này.
Đồng chí Hạng Dương Thành, Bí thư Đảng ủy xã Tùng Vài cho biết: “Trong tiến trình phát triển, Tùng Vài xác định phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng của từng khu vực là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Trên cơ sở đó, địa phương tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng nâng cao giá trị, xây dựng các vùng sản xuất phù hợp, từng bước hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm".
Theo Bí thư Đảng ủy xã Tùng Vài, cùng với phát triển nông nghiệp, xã chú trọng thu hút đầu tư, mở rộng thương mại, dịch vụ; gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc gắn với khai thác tiềm năng du lịch. Qua đó, tạo thêm sinh kế, việc làm, nâng cao thu nhập, từng bước cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, tạo nền tảng để Tùng Vài phát triển nhanh và bền vững.
Sự đổi thay của Tùng Vài hôm nay còn gắn liền với hình ảnh người lính Biên phòng sát cánh cùng người dân trong hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, hình thành các mô hình phát triển kinh tế; đồng hành với đồng bào trong giữ gìn, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của từng dân tộc.
Thượng úy Đinh Xuân Cường, Đội trưởng Tham mưu hành chính kiêm Kế hoạch tổng hợp, Đồn Biên phòng Tùng Vài, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang chia sẻ: “Cán bộ, chiến sĩ đơn vị luôn bám sát cơ sở, gần gũi với nhân dân, trực tiếp triển khai nhiều mô hình giúp đồng bào phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững. Đồng thời, phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xóa bỏ phong tục tập quán lạc hậu, xây dựng đời sống văn hóa mới”.
Khi những chủ trương, chính sách chạm đúng điểm nghẽn, bài toán giảm nghèo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở xã biên giới Tùng Vài cũng từng bước được tháo gỡ. Hôm nay, trên miền đá xám ấy đang thực sự “nở hoa” bằng những mùa vàng no ấm, bản làng đổi mới và niềm tin son sắt của đồng bào với Đảng, Nhà nước, củng cố vững chắc "thế trận lòng dân" nơi phên dậu Tổ quốc.
