Người dân nơi đây gọi phiên chợ ấy bằng một cái tên rất riêng: Chợ Phong Lưu Sơn Vĩ.

“Phong lưu” không phải để nói về sự giàu sang, mà là cách người vùng cao gọi những rung động đẹp đẽ của tình yêu, của sự chờ đợi và lòng thủy chung giữa núi rừng biên viễn.

Người già trong bản kể rằng, chợ bắt nguồn từ một câu chuyện tình đã trở thành ký ức của miền đá. Năm ấy, giữa phiên chợ xuân, Minh - chàng trai người Cao Bằng gặp Nhinh, cô gái Sơn Vĩ. Họ quen nhau trong tiếng khèn gọi bạn, giữa sắc váy thổ cẩm rực rỡ và men rượu ngô thơm nồng của phiên chợ vùng biên.

 

Người dân xã Sơn Vĩ trong trang phục truyền thống rộn ràng xuống Chợ Phong Lưu

- nơi lưu giữ nét đẹp văn hóa và những lời hẹn ước vùng cao. 

Tình yêu đến nhanh, nhưng núi cao, đường xa và những tập quán bản làng khiến họ không thể ở bên nhau. Trước lúc chia tay, họ chỉ hẹn một câu giản dị: “Năm sau… vẫn ở nơi này”.

Từ đó, cứ đúng ngày 28-3 âm lịch hằng năm, chàng trai lại vượt núi tìm về Sơn Vĩ, cô gái vẫn lặng lẽ đứng đợi giữa phiên chợ đông. Họ gặp nhau trong niềm vui ngắn ngủi rồi lại chia xa khi chợ tàn.

Câu chuyện ấy không có một cái kết trọn vẹn, nhưng đủ sâu để người đời nhắc nhớ suốt bao năm. Và rồi, phiên chợ mang tên “Phong Lưu” ra đời, như một cách để lưu giữ những cuộc gặp gỡ, những mối tình và cả những lời hẹn còn dang dở nơi miền biên viễn.

 

Chợ Phong Lưu xã Sơn Vĩ, tỉnh Tuyên Quang không chỉ là nơi mua bán,

mà còn là nơi gặp gỡ, giao lưu và tìm lại những lời hẹn ước. 

Những ngày đầu tháng 5, xã Sơn Vĩ bắt đầu rộn ràng không khí lễ hội. Con đường dẫn vào trung tâm thôn Lũng Làn đông hơn thường lệ. Từ sáng sớm, từng tốp người đã gùi hàng xuống chợ, có người dắt theo ngựa thồ chở ngô, rau rừng, vải lanh. Trong làn sương mỏng, tiếng vó ngựa hòa cùng tiếng nói cười gọi bạn vang vọng khắp lối chợ.

Những tấm vải thổ cẩm được đem ra hong nắng, những chum rượu ngô mới mở nắp tỏa mùi thơm dìu dịu. Ngoài sân chợ, thanh niên dựng gian hàng, treo cờ hội, lắp sân khấu. Vài cụ già ngồi bên hiên nhà vừa se lanh vừa nhìn đám trẻ tập múa khèn. Những người phụ nữ tất bật chuẩn bị thắng cố, mèn mén... cho hội thi ẩm thực.

Không ai nói nhiều, nhưng ai cũng háo hức.

 

Bà Giàng Thị Thòn, thôn Lũng Làn, xã Sơn Vĩ kể cho thế hệ trẻ nghe về chuyện tình chàng Minh,

 nàng Nhinh gắn với Chợ Phong Lưu Sơn Vĩ.

Phiên chợ chưa bắt đầu, nhưng nhịp hội đã hiện hữu trong từng ánh mắt, nụ cười và công việc nhỏ. Bà Giàng Thị Thòn, thôn Lũng Làn, xã Sơn Vĩ chia sẻ: “Chợ này khác chợ dưới xuôi. Người ta đến không chỉ để mua bán. Có người đi cả ngày đường chỉ để gặp lại một người quen từ năm trước. Có khi chỉ nhìn thấy nhau thôi là vui rồi”. Có lẽ chính điều ấy đã tạo nên nét riêng của chợ Phong Lưu Sơn Vĩ.

Ở đây, tình yêu không được đo bằng sự sở hữu, mà bằng sự chờ đợi. Không phải ở bên nhau mỗi ngày, mà là giữ nhau trong tim qua từng mùa hội.

Có những người năm nào cũng xuống chợ, chỉ để hỏi một câu rất đời thường: “Dạo này có khỏe không?”. Rồi lại lặng lẽ quay về bản cũ.

 

Hình ảnh tái hiện chuyện tình chàng Minh, nàng Nhinh gắn với chợ Phong Lưu Sơn Vĩ

- biểu tượng cho nét đẹp văn hóa và những lời hẹn ước của đồng bào vùng cao. 

Có những ánh mắt chỉ kịp chạm nhau trong thoáng chốc, nhưng đủ để người ta nhớ suốt cả một năm dài. Cũng có những mối tình không thể bước tiếp, nhưng chưa bao giờ phai nhạt khỏi ký ức.

Người Sơn Vĩ không gọi đó là dang dở. Họ gọi bằng hai chữ “Phong lưu”.

Theo kế hoạch, từ ngày 13 đến 14-5-2026 (tức ngày 27 và 28 tháng 3 âm lịch), Lễ hội chợ Phong Lưu Sơn Vĩ và Ngày hội Văn hóa các dân tộc sẽ được tổ chức tại khu chợ trung tâm thôn Lũng Làn với chủ đề “Phiên chợ tình ca”.

Những ngày này, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng nhân dân đang khẩn trương hoàn thiện các phần việc chuẩn bị cho lễ hội. Không gian chợ được chỉnh trang sạch đẹp; hệ thống sân khấu, âm thanh, ánh sáng được lắp đặt; các khu vực trò chơi dân gian, ẩm thực và gian hàng văn hóa được bố trí thuận tiện, an toàn cho nhân dân và du khách.

51 thôn trên địa bàn xã sẽ tham gia trưng bày sản vật địa phương và giới thiệu nét văn hóa đặc trưng của từng dân tộc. Nhiều hoạt động truyền thống như tung còn, đẩy gậy, kéo co, ném ngô vào quẩy tấu, thi ẩm thực, trình diễn trang phục dân tộc, hội thi chim họa mi… cũng sẽ diễn ra trong khuôn khổ lễ hội.

 

Giữa sắc màu thổ cẩm và không khí rộn ràng của chợ Phong Lưu Sơn Vĩ,

những cuộc gặp gỡ mới lại bắt đầu, tiếp nối câu chuyện tình nơi miền biên cương.

Điểm nhấn của đêm hội là chương trình nghệ thuật “Phiên chợ tình ca”, tái hiện không gian văn hóa vùng cao và những câu chuyện tình nơi chợ biên cương.

Đồng chí Trần Việt Hùng, Phó chủ tịch UBND xã Sơn Vĩ cho biết: “Việc tổ chức lễ hội không chỉ tạo không khí vui tươi cho nhân dân, mà còn góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc; lan tỏa những giá trị nhân văn tốt đẹp của tình yêu, tình người trong đời sống hôm nay”.

Theo đồng chí Phó chủ tịch UBND xã Sơn Vĩ, việc duy trì lễ hội cũng là cách cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa trong giai đoạn mới, đưa văn hóa trở thành nền tảng tinh thần từ chính đời sống cộng đồng.

Ở vùng biên như xã Sơn Vĩ, giữ được một phiên chợ văn hóa cũng đồng nghĩa với việc giữ được ký ức cộng đồng, giữ sợi dây gắn kết giữa con người với quê hương, bản làng và biên cương Tổ quốc. Những giá trị ấy không ồn ào, nhưng bền bỉ như đá núi nơi cực Bắc.

Chiều muộn, sương núi dần phủ xuống những mái nhà trình tường nơi thung lũng Sơn Vĩ. Phiên chợ còn chưa bắt đầu, nhưng trong ánh mắt người vùng cao dường như đã thấp thoáng niềm mong đợi của một mùa hội mới.

 

Mặc đường xa, nhiều đoạn đá núi cheo leo, người dân vùng cao vẫn háo hức xuống chợ Phong Lưu Sơn Vĩ để gặp gỡ,

 giao lưu và tìm lại những lời hẹn giữa phiên chợ biên cương.

Mặc đường xa hun hút, mặc đá núi cheo leo và những con dốc mây phủ quanh năm, người ta vẫn chờ đến ngày xuống chợ. Chờ để gặp lại bạn cũ, gặp lại một ánh mắt từng thương, hay đơn giản chỉ để nghe tiếng khèn vang lên giữa phiên chợ biên cương.

“Năm sau… vẫn ở nơi này”.

Có lẽ chính những lời hẹn mộc mạc ấy đã giữ cho chợ Phong Lưu Sơn Vĩ tồn tại qua bao mùa đá nở nơi cực Bắc Tổ quốc, không chỉ như một phiên chợ, mà như nơi để con người tìm lại ký ức, tìm lại nhau giữa mênh mang núi đá và sương trời biên viễn.

Theo: https://www.qdnd.vn/van-hoa/doi-song/cho-phong-luu-son-vi-noi-nhung-loi-hen-con-o-lai-1038403