Nav Air Nav Air

Tin Quốc tế17/9/2018 16:4

Iran ngả theo Trung Quốc khi Mỹ cấm vận trở lại

ĐNTQ: "Tabatabai cho rằng Trung Quốc sẽ thực sự trở thành cứu tinh lớn của Iran vì mặc dù có nước khác như Ấn Độ tuyên bố sẽ không thực hiện lệnh cấm vận của Mỹ nhưng khi bị gây áp lực, họ vẫn không thể bất chấp nguy cơ gây tổn hại quan hệ với Mỹ."

Khó có thể không nhìn thấy hình ảnh Trung Quốc dù bạn ở đâu trên đất Iran, từ hàng hóa Trung Quốc tràn ngập thị trường đến doanh nhân Trung Quốc tích cực ký các thỏa thuận trong khi Châu Âu đang rút lui. Iran rất có thể sẽ xích lại gần Trung Quốc hơn nữa với vai trò là thị trường xuất khẩu dầu thô và giao dịch tài chính thay thế giữa lúc thỏa thuận hạt nhân đang bị lung lay. Điều đó không có nghĩa Trung Quốc là một nơi trú ẩn an toàn cho Iran một cách vô điều kiện. Theo giới phân tích, Bắc Kinh sẽ cố gắng thu được lợi ích tối đa và ngày càng có nhiều quan ngại cho rằng Trung Quốc có thể sẽ lợi dụng Iran. Nhà chính trị học Arianne Tabatabai nhận định Iran phải dựa vào Trung Quốc để đối phó với việc bị phương Tây, đặc biệt là Mỹ cô lập; sắp tới nền kinh tế Iran sẽ bị người Trung Quốc nắm độc quyền.

Với Trung Quốc, trong nhiều năm, Iran đã là một nguồn dầu khí quan trọng phục vụ phát triển kinh tế. Cho đến năm 2012, Iran là nguồn nhập khẩu dầu thô lớn thứ 3 của Trung Quốc. Sau khi có lệnh cấm vận vì chương trình hạt nhân của Iran, Mỹ và châu Âu đã gây áp lực buộc Trung Quốc cắt giảm việc mua dầu thô của Iran. Với thỏa thuận hạt nhân năm 2015, Iran đồng ý hạn chế làm giàu uranium để đổi lại việc dỡ bỏ cấm vận. Nay, với việc Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định rút khỏi thỏa thuận trên, có lẽ Trung Quốc là một trong những con đường ít ỏi còn rộng mở cho Iran.

Chuyên gia Mỹ Peter Harrell nhận xét: “Trung Quốc là một nền kinh tế lớn, có đủ các công ty cỡ vừa không có nhiều quan hệ với Mỹ mà Iran có thể giao thương với số lượng lớn, với điều kiện chính quyền Trung Quốc cho phép và muốn điều đó xảy ra”. Tháng 8/2018, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lục Khảng khẳng định: “Trung Quốc hợp tác kinh doanh bình thường, minh bạch và mở cửa với Iran trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại và năng lượng. Hoạt động hợp tác này là hợp lý, chính đáng và hợp pháp, không vi phạm nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc hay các nghĩa vụ quốc tế mà Trung Quốc cam kết, không phá hoại lợi ích của bất cứ ai và vì thế đáng được tôn trọng và duy trì”.

Điều Trung Quốc mong muốn hàng đầu có lẽ là nguồn cung cấp năng lượng từ Iran trong khi các đồng minh của Mỹ đang cắt giảm lượng mua trước hạn chót vào tháng 11. Gần 1/4 lượng xuất khẩu dầu của Iran được xuất sang Trung Quốc trong năm 2017. Trung Quốc trở thành thị trường xuất khẩu dầu lớn nhất của Iran. Mặc dù lượng dầu nhập khẩu từ Iran của Trung Quốc đã giảm khoảng 20% từ tháng 5 đến tháng 8, theo nhận định của Eurasia Group, Trung Quốc sẽ hạn chế tối đa mức giảm này. Ngày càng nhiều thông tin cho rằng Trung Quốc sẽ tiếp quản dự án mỏ khí gas ngoài khơi South Pars của Iran sau khi Tập đoàn Total SA của Pháp rút khỏi thỏa thuận trị giá 5 tỉ USD này. Trong khi đó, Ấn Độ có thể phải đối mặt với áp lực phải rút khỏi dự án cải tạo cảng Chahbahar của Iran trên Vịnh Oman sau khi đã cam kết chi 500 triệu USD, tạo cơ hội cho Trung Quốc mở rộng sự hiện diện ở đây. Tabatabai cho rằng Trung Quốc sẽ thực sự trở thành cứu tinh lớn của Iran vì mặc dù có nước khác như Ấn Độ tuyên bố sẽ không thực hiện lệnh cấm vận của Mỹ nhưng khi bị gây áp lực, họ vẫn không thể bất chấp nguy cơ gây tổn hại quan hệ với Mỹ.

Giới phân tích dự đoán Bắc Kinh sẽ mặc cả buộc Iran giảm mạnh giá dầu thô vì nếu không nước này cũng không thể bán được sau hạn chót tháng 11. Harrell đánh giá, Trung Quốc muốn đứng cao hơn về đạo đức khi chỉ trích Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân nhưng lợi ích kinh doanh vẫn là trên hết. Trung Quốc là thị trường xuất khẩu và nhập khẩu hàng đầu của Iran. Trung Quốc có lợi ích rất lớn đối với sự ổn định ở Trung Đông.
Theo AP, Fox News

Tin mới nhất:

Liên kết website
Số lượt truy cập: 473043 - Đang Online: 614